Sucha skóra – przyczyny, najlepsze sposoby na nawilżenie

Każdy typ skóry potrzebuje dużej ilości cząsteczek wody. Niestety, istnieje wiele czynników, które powodują ich utratę, dlatego nadmiernie odwodniona skóra jest powszechnym problemem. Suchość skóry może być też objawem różnych chorób. Zastanawiasz się, co oznacza sucha skóra i jak z nią walczyć? Przybliżamy najczęstsze przyczyny i sposoby nawilżania. 

Warto wiedzieć:

  • Sucha skóra to problem, który wynika z utraty cząsteczek wody i zaburzenia bariery hydrolipidowej. Może dotyczyć każdego obszaru ciała.
  • Objawia się m.in. szorstkością, łuszczeniem, odczuciem ściągnięcia, świądem i nadwrażliwością skóry na czynniki zewnętrzne.
  • Do najczęstszych przyczyn przesuszonej skóry należą: promieniowanie UV, niekorzystne warunki atmosferyczne, zanieczyszczenia, niewłaściwa pielęgnacja i stosowanie agresywnych detergentów.
  • Wysuszenie skóry może również towarzyszyć chorobom dermatologicznym, takim jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy łupież.
  • Skóra sucha szybciej traci elastyczność, staje się wiotka i podatna na powstawanie zmarszczek oraz przebarwień.

W pielęgnacji istotne są:

  • stosowanie łagodnych preparatów myjących o pH neutralnym dla skóry,
  • unikanie składników drażniących w kosmetykach, np. alkoholu czy silnych kwasów,
  • ochrona przed słońcem,
  • regularne nawadnianie organizmu od wewnątrz,
  • dobór dermokosmetyków odbudowujących lipidy i wzmacniających barierę skóry.

Jak wygląda sucha skóra? Objawy odwodnienia naskórka

Wyróżnia się kilka podstawowych typów skóry: normalną, suchą, tłustą i mieszaną. Pierwsza z nich nie sprawia problemów pielęgnacyjnych, jest promienna, miękka i elastyczna. Mieszana ulega wysuszeniu częściowo, głównie poza tzw. strefą T. Z kolei w przypadku cery tłustej gruczoły łojowe są nadreaktywne i produkują zwiększoną ilość sebum, przez co skóra błyszczy się, pory często bywają zablokowane i częściej pojawiają się wykwity. Nadmierne przetłuszczanie dotyczy głównie skóry twarzy, ale nie tylko. Problem suchej skóry może dotyczyć każdego obszaru ciała.

Gdy sucha skóra pojawia się w jednym miejscu, może to świadczyć o miejscowym uszkodzeniu bariery hydrolipidowej lub o kontakcie z substancją drażniącą. Jeśli miejscowa suchość skóry utrzymuje się przez dłuższy czas, może wskazywać na stan zapalny, alergię lub początek choroby o podłożu dermatologicznym.

Jak odróżnić skórę suchą od innych typów? Zwykle nie jest to trudne. Skóra sucha – charakterystyka:          

  • matowy odcień,
  •  szorstka skóra w dotyku,
  • obecność suchych, łuszczących się płatków naskórka,
  • odczucie ściągnięcia, głównie po umyciu twarzy i ciała,
  • świąd skóry,
  • niekiedy pęknięcia,
  • nadmierna reaktywność na bodźce zewnętrzne, skłonność do podrażnień i zaczerwienienia.

Sucha skóra staje się też podatna na przedwczesne powstawanie zmarszczek i przebarwień. Szybciej traci naturalną gęstość i wiotczeje. Dzieje się tak, ponieważ tkanki do prawidłowego funkcjonowania potrzebują wody.

Czynniki, które mogą przesuszyć skórę — najczęstsze przyczyny suchej skóry

Naturalną ochroną skóry jest płaszcz hydrolipidowy składający się z cząsteczek wody i lipidów wydzielanych przez gruczoły łojowe i potowe. Bariera ta zapewnia skórze odpowiednie nawilżenie i natłuszczenie, zabezpiecza też przed nadmiernym odparowywaniem wody z naskórka oraz wnikaniem patogenów i zanieczyszczeń. Proces wiązania i zatrzymywania wody w skórze może być zaburzony wówczas, gdy w warstwie rogowej występuje niedostateczna ilość lipidów. Z kolei do uszkodzenia cienkiej bariery hydrolipidowej może dochodzić pod wpływem:

  • niewłaściwej pielęgnacji,
  • zanieczyszczeń,
  • promieniowania UV,
  • niekorzystnych warunków pogodowych (mrozu, wiatru, suchego powietrza).

Gdy dochodzi do nadmiernej utraty wody z tkanek, zwykle zauważamy to po chropowatej skórze. Warto jednak podkreślić, że najwięcej cząsteczek wody znajduje się w skórze właściwej. Proces rogowacenia może ulegać zaburzeniu również przy niedoborze niektórych witamin i minerałów. Ważne jest więc, aby nawadniać organizm od wewnątrz, dbając o zdrową dietę i dużą ilość wypijanej wody każdego dnia.

Warto wiedzieć, że częstym objawem odwodnienia jest sucha skóra po spożyciu alkoholu. Nawet niewielkie ilości etanolu mogą nasilić utratę wody z tkanek i osłabić barierę ochronną naskórka.

Jakie schorzenia mogą odpowiadać za suchość skóry?

Zdarza się również, że nadmiernie  sucha,na twarzy i ciele jest objawem schorzeń, takich jak np.:

  •  Atopowe zapalenie skóry (AZS) — w przebiegu tej choroby dochodzi do lichenizacji skóry, czyli jej pogrubienia i odwarstwienia od zdrowej tkanki. Schorzenie to jest często przyczyną suchej skóry na całym ciele. Objawy takie, jak wyprysk i świąd pojawiają się zwykle na twarzy i zgięciach kolan oraz łokci.
  • Łuszczyca — w tym przypadku warstwa rogowa narasta i przyjmuje formę połyskujących łusek. Charakterystycznym objawem jest sucha, łuszcząca się skóra na całym ciele.
  • Łupież — za suchą skórę głowy może odpowiadać łupież. Jest to częste zaburzenie, za które odpowiadają różne czynniki, w tym drożdżaki .  

U osób zmagających się z zaburzeniami hormonalnymi objawy skórne, takie jak przesuszenie czy świąd bardzo często zwiastują zaostrzenie choroby. W  okresie ciąży czy menopauzy sucha skóra może być jednym z objawów zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety. Sucha skóra a tarczyca idą w parze  – niedoczynność tego gruczołu spowalnia metabolizm i zmniejsza aktywność gruczołów łojowych, co prowadzi do przesuszenia i szorstkości naskórka.

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej, takie jak cukrzyca, również mogą objawiać się w postaci zmian skórnych. Duże stężenie glukozy we krwi może wiązać się z utratą wody z tkanek, co prowadzi do odwodnienia skóry i odczucia jej napięcia. Suche łokciei kolana, łuszczenie i pękanie naskórka na dłoniach i stopach, świąd skóry, to częste objawy suchej skóry przy cukrzycy.

Jak pielęgnować suchą skórę twarzy i ciała?  Podstawowe zasady codziennej rutyny

Gdy skóra traci wilgoć, a warstwa rogowa naskórka zaczyna się złuszczać, szczególnie ważna jest systematyczna, prawidłowa pielęgnacja i unikanie czynników drażniących. Oto kilka podstawowych zasad postępowania przy suchej skórze twarzy:

  • wybieraj preparaty myjące o pH neutralnym dla skóry,
  • oczyszczaj skórę rano i wieczorem,
  • unikaj kosmetyków zawierających alkohol i detergenty,
  • stosuj kremy z filtrem chroniące skórę przed promieniami UV, aby zapobiec suchej skórze po opalaniu,
  • pamiętaj, aby codziennie nawadniać organizm również od wewnątrz,
  • stosuj kosmetyki odpowiednie dla bardzo suchej skóry,
  • ograniczaj makijaż, a zwłaszcza produkty o działaniu matującym.

Ważnym krokiem pielęgnacyjnym jest mycie i oczyszczanie skóry. Do pielęgnacji skóry suchej świetnie nadaje się np. XERACALM NUTRITION krem pod prysznic. Kosmetyk ten nie tylko oczyszcza, ale też nawilża skórę już na etapie mycia, zapewniając ukojenie w przypadku uczucia ściągnięcia. Jest odpowiedni do pielęgnacji suchej skóry u dziecka i osób dorosłych. Pamiętaj również, aby do mycia używać ciepłej, ale nie gorącej wody. Po prysznicu lub kąpieli osuszaj ciało poprzez przykładanie miękkiego ręcznika — nie pocieraj suchej skóry.

Sposoby na suchość skóry — dermokosmetyki nawilżające i uzupełniające lipidy do pielęgnacji skóry

Sucha i swędząca skóra wymaga odpowiedniego nawilżenia, ale także regeneracji. Aby zadbać o ochronny płaszcz lipidowy, warto stawiać na preparaty zawierające substancje, które przypominają te naturalnie występujące w tkankach. Odpowiedni na dzień i na noc jest np. XERACALM A.D balsam uzupełniający lipidy. Ten sterylny kosmetyk nie zawiera konserwantów i nie zapycha porów. Nadaje się do każdego rodzaju skóry, a w szczególności tej bardzo suchej, atopowej i swędzącej. Preparat wspomaga regenerację skóry, odżywia ją i łagodzi dyskomfort związany z nadmierną suchością oraz świądem. Można stosować go u dorosłych i u dzieci. Jest bezpieczny nawet w pielęgnacji szorstkiej skóry u niemowląt.

Sucha, zaczerwieniona skóra często pojawia się w okresie jesienno-zimowym, co ma związek z niską wilgotnością powietrza i wahaniami temperatury. Najbardziej narażona na takie czynniki zewnętrzne jest nie tylko twarz, ale także dłonie. Jeśli zastanawiasz się, co zastosować na bardzo suchą skórę na dłoniach o tej porze roku, to odpowiedni będzie Cold Cream skoncentrowany krem do rąk. Zapewnia on skórze odżywienie i ochronę, a dzięki lekkiej konsystencji nie pozostawia tłustej warstwy.

Jak nawilżyć suchą skórę? Domowe sposoby

Oprócz pielęgnacji ważne jest też odpowiednie odżywianie, nawodnienie i styl życia, aby efektywnie nawilżyć suchą skórę. Jakie witaminy powinny znaleźć się w diecie? Tak naprawdę – wszystkie! Spożywane produkty powinien być różnorodne, aby dostarczać witamin i składników mineralnych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Warto też zadbać o źródła niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza omega-3. Znajdziemy je w rybach, orzechach, nasionach, awokado, olejach roślinnych.

FAQ

O czym może świadczyć sucha skóra?

Sucha skóra twarzy i ciała może świadczyć o osłabionej barierze hydrolipidowej, która traci zdolność wiązania i zatrzymywania wody. Przyczyny suchej skóry to m.in. niewłaściwa pielęgnacja, częste stosowanie mydeł, przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach czy naturalne zmiany zachodzące wraz z wiekiem. W niektórych przypadkach suchość skóry bywa objawem chorób, takich jak AZS czy niedoczynność tarczycy.

Czego brakuje w organizmie, gdy jest sucha skóra?

Gdy skóra staje się sucha, często brakuje jej lipidów, ceramidów, witamin (m.in. A i E) oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Niedobory tych składników zaburzają funkcjonowanie gruczołów łojowych i osłabiają warstwę ochronną naskórka. Warto też pamiętać, że na pogorszenie nawilżenia skóry wpływa niedostateczne nawodnienieorganizmu.

Co najlepiej nawilża skórę?

Aby skutecznie nawilżyć suchą skórę, warto stosować dermokosmetyki zawierające emolienty, ceramidy, kwas hialuronowy i składniki regenerujące. W codziennej pielęgnacji sprawdza się m.in. balsam do ciała do skóry suchej z linii Avène XeraCalm A.D, który odbudowują barierę ochronną i łagodzi uczucie dyskomfortu. Doskonałą ochronę dla suchej skóry w zimie stanowią kosmetyki z gamy Avène Cold Cream. Niezależnie od pory roku ważne jest codzienne stosowanie filtrów przeciwsłonecznych, aby ograniczyć wysuszanie skóry przez promienie UV.

Jaka choroba powoduje suchość skóry?

Suchość skóry może być objawem takich schorzeń dermatologicznych, jak: atopowe zapalenie skóry, rybia łuska czy łuszczyca. Problemy skórne mogą też świadczyć o niedoczynności tarczycy i zaburzeniach hormonalnych. W ich przebiegu może dochodzić do zaburzeń wytwarzania sebum przez gruczoły łojowe, co prowadzi do występowania takich objawów, jak  suchość skóry na całym ciele, zwłaszcza sucha skóra na kolanachi łokciach, świąd oraz większa podatność na podrażnienia. Objawy te można łagodzić poprzez regularną pielęgnację z użyciem delikatnych emulsji, kremów i balsamów o działaniu nawilżającym i regenerującym.

Źródła:

Wojnowska D., Chodorowska G., Juszkiewicz-Borowiec M. Sucha skóra – patogeneza, klinika i leczenie. Post Dermatol Alergol 2003; 20(2): 98-105. https://www.termedia.pl/showpdf.php?article_id=379&filename=Sucha.pdf&priority=1

Augustin M., Wilsmann‐Theis D., Körbe, A., Kerscher, M. et al. Diagnosis and treatment of xerosis cutis – a position paper. JDDG: Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft 2019; 17:  3-33. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/ddg.13906

Chu D. K., Schneider L., Asiniwasis R. N., Boguniewicz et al. National Eczema Association. (). Atopic dermatitis (eczema) guidelines: 2023 American Academy of Allergy, Asthma and Immunology/American College of Allergy, Asthma and Immunology joint task force on practice parameters GRADE–and institute of medicine–based recommendations. Annals of Allergy, Asthma & Immunology 2024; 132(3):  274-312. https://www.annallergy.org/article/S1081-1206(23)01455-2/pdf

Nugroho W. T., Sawitri S., Astindari A., Utomo, B. et al. The efficacy of moisturisers containing ceramide compared with other moisturisers in the management of atopic dermatitis: a systematic literature review and meta-analysis. Indian Journal of Dermatology 2023; 68(1): 53-58. https://journals.lww.com/ijd/_layouts/15/oaks.journals/downloadpdf.aspx?an=00076423-202368010-00008

Z tej samej gamy