Czym jest alergia skórna?
Zdrowy, prawidłowo funkcjonujący organizm wykazuje wysoką odporność na czynniki zewnętrzne. Chronią nas różnego rodzaju mechanizmy obronne — wrodzone i nabyte. Pierwsze z nich to m.in. naturalne bariery, głównie skóra, a także odruchy mimowolne, takie jak np. kaszel i kichanie, za pomocą których z ciała usuwane są obce cząsteczki. Nasze ciało chroni się także poprzez uruchamianie mediatorów zapalnych, których celem jest eliminacja zagrożenia, np. drobnoustrojów i zanieczyszczeń, czy zasklepianie ran.
Wyjaśniając w sporym uproszczeniu, w momencie rozpoznania przez układ immunologiczny cząsteczki zagrażającej zdrowiu, uruchamiane są liczne procesy obronne, których celem jest jej unieszkodliwienie i usunięcie z organizmu. Zdarza się jednak, że nasza odporność nie pracuje tak, jak powinna. Jeśli układ immunologiczny błędnie rozpoznaje obce cząsteczki, czyli uznaje za zagrożenie coś, co w rzeczywistości nim nie jest, dochodzi do reakcji alergicznej. Oznacza to, że czynniki, które dla osób zdrowych są obojętne i niegroźne, w przypadku alergików zostają uznane przez ich odporność jako zagrożenie, którego trzeba się pozbyć. Skutkiem jest uruchamianie przeciwciał i wielu innych enzymów odpowiedzialnych za szereg różnych objawów.
By ochronić organizm przed potencjalnym zagrożeniem, układ odpornościowy wzmaga wydzielanie różnych substancji, m.in. histaminy. Napływają one do miejsca zagrożenia w następstwie m.in. rozszerzenia naczyń krwionośnych, co powoduje powstawanie miejscowych obrzęków i zaczerwienienia. Działanie histaminy powoduje też m.in. świąd, łzawienie spojówek czy inne reakcje skórne. Gromadzenie się płynów surowiczych, wysypka, skurcze mięśni, lokalne zapalenie skóry, swędzenie, kaszel, czy nieżyt nosa, to typowe objawy alergii u dorosłych i dzieci.
Warto przy okazji rozstrzygnąć, czy alergia i uczulenie to to samo. Chociaż terminy te bywają używane zamiennie, medycznie istnieje subtelna różnica. Uczulenie oznacza nadwrażliwość immunologiczną na pewne alergeny. Osoba uczulona na dany alergen może nie mieć objawów, dopóki nie dojdzie do kontaktu z tym alergenem. Natomiast alergia to sytuacja, w której doszło do kontaktu z alergenem i wystąpiły objawy, np. wysypka, świąd.
Co to jest alergia skórna? Czy dotyczy tylko powierzchni ciała?
W wyniku kontaktu z alergenem może dochodzić do powstawania odczynów skórnych, czyli zespołu objawów dotyczących skóry i/lub błon śluzowych. Co więcej, w zależności od tego, jakie są czynniki wywołujące alergię skórną, problem ten dzieli sią na alergię kontaktową, pokarmową i wziewną. Nie jest więc konieczny bezpośredni kontakt alergenu ze skórą, aby doszło do rozwoju zmian uczuleniowych. Warto też zaznaczyć, że zmiany skórne mogą występować jednocześnie z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak np. symptomy alergii pokarmowej (biegunki, bóle brzucha) czy wziewnej (objawy astmy oskrzelowej, łzawienie oczu).
Z kolei mając na uwadze rodzaj mechanizmów zachodzących w wyniku zainicjowania reakcji alergicznej na skórze, wyróżnia się alergię:
- IgE-zależną — reakcje zachodzą z udziałem immunoglobulin IgE, a objawy po kontakcie z czynnikiem uczulającym zwykle pojawiają się bardzo szybko, nawet w ciągu kilku minut.
- IgE-niezależną — w tym przypadku odpowiedź organizmu jest znacznie wolniejsza, co utrudnia rozpoznanie alergenu odpowiedzialnego za występujące symptomy.
Jakie alergeny mogą wywoływać uczulenie na skórze?
Alergia skórna może być wywołana zarówno przez alergeny kontaktowe, jak i wziewne oraz pokarmowe. W przypadku pierwszych z nich zmiany alergiczne na skórze pojawiają się po bezpośrednim kontakcie z alergenem. Tym samym są to substancje zawarte w produktach, z którymi skóra ma kontakt. Mogą być to np.:
- składniki kosmetyków, głównie chemiczne konserwanty, barwniki, substancje zapachowe,
- składniki środków piorących,
- substancje chemiczne zawarte w detergentach stosowanych w trakcie porządków,
- składniki biżuterii (zwłaszcza metale ciężkie, takie jak nikiel),
- związki stosowane do produkcji odzieży,
- lateks obecny w jednorazowych rękawiczkach,
- jad owadów.
Z kolei najczęściej uczulającymi alergenami wziewnymi są:
- pyłki roślin wiatropylnych, np. brzozy,
- roztocza kurzu domowego (pajęczaki obecne w kurzu i żywiące się martwym naskórkiem),
- białka zawarte w ślinie zwierząt — potocznie uczulenie takie określa się jako alergię skórną na kota lub psa, jednak w rzeczywistości uczula nie sierść zwierząt, a wspomniane składniki śliny,
- grzyby pleśniowe.
Różnego rodzaju zmiany skórne, w tym wysypka na ciele, mogą również wystąpić w wyniku działania substancji zawartych w żywności. Często uczulające alergeny pokarmowe to m.in.:
- białka mleka krowiego;
- białka jaja kurzego;
- owoce, warzywa;
- orzechy;
- gluten;
- owoce morza;
- niektóre leki.
Jak rozpoznać alergię? Testy skórne i inne badania
Niektóre leki przeciwhistaminowe, które pomagają złagodzić uczulenie skórne, dostępne są bez recepty. Należą do nich preparaty zawierające substancje, takie jak np. cetyryzyna i loratadyna, jednak zanim zostanie rozpoczęte leczenie objawowe, wskazana jest szczegółowa diagnostyka, pozwalająca na określenie rodzaju alergii i czynników uczulających. W przypadku podejrzenia alergii konieczna jest konsultacja z lekarzem, który może zalecić m.in. testy skórne punktowe, próby prowokacyjne, badanie ilości przeciwciał IgG na podstawie próbki krwi, czy testy cytotoksyczne.
Na czym polega leczenie alergii skórnej?
W zależności od specyfiki alergii sposób leczenia ustala lekarz alergolog lub dermatolog. W przypadku alergii na skórze tzw. odczulanie, czyli immunoterapia dedykowana leczeniu przyczyn, zwykle nie przynosi pożądanych rezultatów i nie jest sposobem postępowania pierwszego wyboru. W części przypadków stosuje się doustne leki immunosupresyjne i przeciwhistaminowe. Zwykle jednak uczulenie na skórze łagodzi się poprzez stosowanie środków o działaniu miejscowym i właściwą pielęgnację produktami o działaniu hipoalergicznym. Kluczowe jest również unikanie alergenów inicjujących objawy.
Z tej samej gamy
- CONTROL balsam łagodząco regenerujący Sterile Cosmetics® Sterile Cosmetics®
Tolérance
CONTROL balsam łagodząco regenerujący Sterile Cosmetics® Sterile Cosmetics®Nawilża - Łagodzi - Wzmacnia barierę ochronną skóry - CONTROL Krem łagodząco regenerujący Sterile Cosmetics®
Tolérance
CONTROL Krem łagodząco regenerujący Sterile Cosmetics®Nawilża - Łagodzi - Wzmacnia barierę ochronną skóry
Ocena skóry: jaki sposób pielęgnacji skóry twarzy przyjąć?
Z pomocą naszych ekspertów określ czego naprawdę potrzebuje Twoja skóra a następnie odkryj najbardziej odpowiedni sposób jej pielęgnacji.